KONKORDATO DÖNEMİNDE İŞLETME DÜZENİ -1-

KONKORDATO DÖNEMİNDE İŞLETME DÜZENİ

Konkordato geçici mühlet kararı verilmesi ile birlikte borçlanma durmaktadır.

Borçlanma yasağı başlamıştır. Bankalar kredi veremez, tedarikçi firmalar ürün temininde yeni koşulları bilmek ister.

Ülkemizde konkordato 2018 yılından bu yana uygulanmaktadır. Konkordatonun tarifi itiraf etmektir; amacı ise iflas ertelemede olduğu gibi şirketi kurtarmak değil, alacaklı olanlara alacaklarını belirli bir vadede ödeyebilme imkânı tanıma fırsatı vermektedir.

2018 ve sonrası yıllarda sanayi kesiminin yoğun olduğu illerde bozulan nakit akımı sebebiyle ilan edilen konkordato koruma kararları bugün yurdun büyük bir bölümünde uygulanmakta, Anadolu esnafı da konkordato kelimesi ile tanışmıştır. Konkordato doğru yönetilirse ve samimi, iyi niyetli olunursa (borçlu bakımından) konforlu bir alandır. Aksi hâlde telafisi mümkün olmayan sonuçlar da meydana gelir.

Konkordatoya tabi olan borçlar ve olmayan borçlar vardır. Finansal sektöre ait olan borçlar, teminat yapıları itibarıyla konkordato hukuku dışında değerlendirilir.

Banka alacağına karşılık elinde eksik ya da yeterli teminatı varsa banka açısından borçlunun konkordato ilan etmesi; tahsilatın gecikmesine, bankanın alacağına karşılık ayırmasına, borçlunun temerrüde düşmesine ve yüksek faiz oranı uygulayarak alacağını artırmasına neden olur.

Bankanın teminatı eksik ya da hiç teminatı yoksa alacağı, konkordato ön projesinde yazılı, alacaklılar kurulunca kabul edilmiş, mahkemenin tasdik ettiği proje kapsamında ödenecektir.

İç Anadolu, Akdeniz, Orta Karadeniz bölgesinde karşılaşılan durum, bankaların müşteriyle güven ilişkisi üzerinde hareket ederek kendi kredi verme kotalarını tutturmak amacı ile teminatsız ya da eksik teminatlı krediler tahsis edilmiş olduğu, yapmış olduğumuz çalışmalarda karşımıza çıkmaktadır. Banka yetkilisinin eksik teminatlı, yüksek limitli kredi verilme amacı sorulduğunda, bölge esnafının kalkınması amaçlandığı için verilmektedir, açıklamalarını duymaktayız.

Kredi veren kuruluşların, kredi alan kurumun yetkilisinin finansal okuryazarlığı konusunda az da olsa bilgi sahibi olması, ödenmeyen kredilerin miktarını artırmayacağı konusunda karşılıklı tartışmalar bugünlerde gündem konusudur.

Kredi alan kurum yetkilisi krediyi neden aldığını, maliyetini, nerede kullanacağını ve bir süre sonra ödemek zorunda olduğunu bilmek zorundadır. Karşılaşılan durum ise alınan kredilerin hibe şeklinde yorumlanıp “Neyimi alacak ki?” açıklamasıyla güçlenmekte; firmaların genellikle içleri boşalmış, üretim durmuş, beklenen gelirin/ciroya asla oluşmayacağı bir sürece girmiş olduğu, zaman kazanmak için son şansın konkordato ilan ederek faiz yükünü de dikkate almadan durumu daha da çıkılmaz duruma getirilmesidir.

Türkiye genelinde projesi tasdik olmuş, konkordato feshedilmeden başarıyla durumu tamamlamış firma sayısı %5'i geçmemektedir. Bu oran, konkordato hukukunun uygulanmasının amacına ulaşmadığı sonucunu vermektedir.

Konkordatoda elde edilen geçici mühlet, kesin mühlet ile birlikte ödemesiz dönem olarak tanınan süre 15/17 aydır. Bu sürede davacı/borçlu işletmesinin nakit akımını düzeltmesi gerekir. Projenin tasdik olma aşamasına kadar borcun nasıl ödeneceği, faaliyetin nasıl ve ne şekilde devam edeceği ortaya konulmalıdır.

Gerekli mali disiplin, yeni iş stratejileri, iş algoritmaları, üretim, satın alma, Ar-Ge, kalite, muhasebe-finans, insan kaynakları, satış-pazarlama bölümleri birbirleri ile koordineli olarak çalışmak zorundadır.

Davacı/borçlu alış maliyetlerini doğru tespit edebilmeli, satış fiyatlarını ona göre belirlemelidir. Sadece satış değil, tahsilatın süre bakımından paranın zaman değeri firma üzerinde kalmalı, müşteriler finanse edilmemelidir. Alacağın tahsil süresi ile borcun ödeme süresi arasındaki fark ölçülebilir olmalıdır. Fırsat maliyetleri şirket lehine kullanılmalıdır.

Alacak-borç dengesi kaybolduğunda nakit akımı bozulacağından gelinen durum, iflas sonucu ile tanışmak olacaktır.