Makale & Yazı
KONKORDATO KESİN MÜHLETTE NELER YAPILACAK
KONKORDATO KESİN MÜHLETTE YAPILACAK İŞLEMLER
İİK m. 289 uyarınca, konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunun anlaşılması hâlinde borçluya bir yıllık kesin mühlet verilir. Mahkeme, kural olarak geçici komiserin görevine devamına karar verir ve dosyayı komisere tevdi eder.
Kesin mühlet döneminde yapılacak işlemleri; borçlu, konkordato komiseri, alacaklılar kurulu ve mahkeme bakımından ayrı ayrı değerlendirmek gerekir.
1. Borçlunun ticari faaliyetlerine devam etmesi
Borçlu, kesin mühlet döneminde ticari faaliyetlerine devam etmelidir. Faaliyetlerin, konkordato projesine uygun olarak ve işletmenin devamlılığını sağlayacak şekilde yürütülmesi gerekir.
Bu süreçte borçlu; alacaklıların haklarını korumalı, öngörülen ciro ve nakit akışı hedeflerini mümkün olduğunca gerçekleştirmeli ve konkordato projesinde öngörülen borç ödeme kapasitesini korumalıdır.
2. Komiser borçlunun faaliyetlerine nezaret eder
İİK m. 290'a göre komiserin temel görevlerinden biri, borçlunun faaliyetlerine nezaret etmektir.
Komiser yalnızca rapor hazırlayan bir kişi değildir. Kesin mühlet boyunca konkordato sürecinin sağlıklı yürütülmesini ve borçlunun faaliyetlerinin kanuna ve konkordato projesine uygunluğunu gözetir.
Bu nedenle komiser tarafından özellikle;
- şirketin güncel mali durumu,
- nakit akışı,
- banka hareketleri,
- tahsilatlar,
- ödemeler,
- stoklar,
- ticari faaliyetler,
- borç ve alacaklar,
- yeni doğan borçlar,
- önemli malvarlığı işlemleri
incelenmelidir.
3. Konkordato projesi somutlaştırılır
Kesin mühlet döneminin en önemli amaçlarından biri, konkordato projesinin uygulanabilirliğinin ortaya konulmasıdır.
Komiser, İİK m. 290 kapsamında konkordato projesinin tamamlanmasına katkıda bulunur.
Bu kapsamda;
- borç miktarı kesinleştirilir,
- alacaklıların alacakları belirlenir,
- imtiyazlı ve rehinli alacaklar tespit edilir,
- konkordatoya tabi alacaklar belirlenir,
- işletmenin mevcut gelir yaratma kapasitesi incelenir,
- ödeme kaynakları belirlenir,
- taksit ve ödeme süreleri değerlendirilir,
- projenin finansal olarak uygulanabilir olup olmadığı incelenir.
4. Alacaklıların alacakları incelenir
Kesin mühlet döneminde alacaklıların alacaklarının tespiti büyük önem taşır.
Komiser;
- alacak bildirimlerini toplar,
- borçlunun ticari defter ve kayıtlarını inceler,
- faturaları ve sözleşmeleri değerlendirir,
- banka kayıtlarını kontrol eder,
- cari hesapları karşılaştırır,
- rehin ve teminat durumlarını belirler.
Böylece konkordato projesine esas olacak alacaklılar ve alacak miktarları belirlenir.
5. Alacaklılar toplantısına hazırlık yapılır
Kesin mühletin önemli sonuçlarından biri de konkordatonun alacaklılar tarafından oylanacağı aşamaya hazırlanılmasıdır.
Bu nedenle;
- alacaklıların belirlenmesi,
- alacak miktarlarının tespiti,
- alacakların sınıflandırılması,
- oy kullanabilecek alacaklıların belirlenmesi,
- konkordato projesinin son şeklinin oluşturulması,
- alacaklıların bilgilendirilmesi
gibi işlemler gerçekleştirilir.
Ardından alacaklılar toplantısı yapılır ve konkordato projesi alacaklıların oyuna sunulur.
6. Borçlu aleyhine takip yasağı devam eder
İİK m. 294 uyarınca kesin mühlet içinde, kural olarak borçlu aleyhine yeni takip yapılamaz; daha önce başlamış takipler durur. İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları da uygulanmaz. Bunun kanunda belirtilen istisnaları bulunmaktadır.
Ayrıca, tasdik edilen konkordato projesinde aksi öngörülmemişse, kesin mühlet tarihinden itibaren rehinle temin edilmemiş alacaklara faiz işlemesi durur.
7. Borçlunun bazı işlemleri komiserin iznine tabi olabilir
Kesin mühlet kararıyla birlikte mahkeme, borçlunun işlemlerine ilişkin çeşitli tedbirler öngörebilir.
Özellikle;
- önemli malvarlığı satışları,
- işletmenin olağan faaliyetinin dışındaki işlemler,
- yüksek tutarlı borçlanmalar,
- önemli taşınmaz işlemleri,
- işletmenin ekonomik bütünlüğünü etkileyebilecek tasarruflar
bakımından mahkeme kararının ve komiserin yetkisinin ayrıca incelenmesi gerekir.
Bu nedenle kesin mühlet kararının içeriği mutlaka incelenmelidir. Zira borçlunun tasarruf yetkisine ilişkin özel sınırlamalar mahkeme kararında yer alabilir.
8. Yeni borçlar ile mühlet öncesi borçlar ayrılmalıdır
Kesin mühlet döneminde muhasebe açısından en önemli işlemlerden biri, mühlet öncesi borçlarla mühlet sonrasında doğan borçların birbirinden ayrılmasıdır.
Örneğin:
| Borç Türü | Takip Şekli |
|---|---|
| Mühlet öncesi konkordatoya tabi borçlar | Konkordato projesine göre |
| Kesin mühlet döneminde doğan ticari borçlar | Cari faaliyet kapsamında |
| Personel ücretleri | Cari dönem yükümlülüğü |
| Vergi ve SGK yükümlülükleri | İlgili mevzuata göre |
| Banka/kredi borçları | Niteliğine ve konkordato kapsamına göre |
| Rehinli alacaklar | Ayrı değerlendirilir |
Bu ayrım, hem muhasebe kayıtlarının sağlıklı tutulması hem de konkordato projesinin uygulanabilirliğinin denetlenmesi açısından önemlidir.
9. Alacaklılar kurulu komiseri denetler
İİK m. 290 uyarınca alacaklılar kurulu, komiserin faaliyetlerine nezaret eder; komisere tavsiyelerde bulunabilir ve kanunun öngördüğü hâllerde mahkemeye görüş bildirir.
Alacaklılar kurulu, komiserin faaliyetlerini yeterli bulmazsa, gerekçeli raporla mahkemeden komiserin değiştirilmesini isteyebilir.
Dolayısıyla kesin mühlet döneminde;
Mahkeme → Komiser → Borçlu
arasındaki denetim ilişkisinin yanında,
Alacaklılar Kurulu → Komiser
şeklinde ikinci bir denetim mekanizması da bulunmaktadır.
10. Komiser ara raporlar hazırlar
İİK m. 290 kapsamında komiser, mahkemenin istediği konularda ve uygun gördüğü sürelerde ara raporlar sunmakla yükümlüdür.
Ayrıca alacaklılar kurulunu konkordatonun seyri konusunda düzenli olarak bilgilendirir. Talepte bulunan diğer alacaklılara da konkordatonun seyri ve borçlunun güncel mali durumu hakkında bilgi verir.
Bu raporlarda özellikle;
- borçlunun güncel mali durumu,
- faaliyetlerin seyri,
- nakit akışı,
- borç ve alacak durumu,
- konkordato projesinin uygulanabilirliği,
- yeni borçların durumu,
- borçlunun komiser talimatlarına uyumu,
- önemli malvarlığı işlemleri,
- alacaklıların durumu
incelenir ve değerlendirilir.
11. Konkordatonun başarıya ulaşıp ulaşamayacağı değerlendirilir
Kesin mühlet boyunca temel olarak konkordato projesinin uygulanabilir olup olmadığı değerlendirilir.
Bu değerlendirmede;
- gerçek nakit akışı,
- faaliyet kârlılığı,
- tahsilat kapasitesi,
- borç ödeme kapasitesi,
- işletme sermayesi ihtiyacı,
- varlıkların gerçekçi değerleri,
- mevcut ve beklenen satışlar,
- finansman kaynakları,
- proje kapsamında yapılacak ödemeler
birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle gerçeği yansıtmayan mali tablolar bulunması hâlinde, projenin uygulanabilirliği konusunda ciddi sorunlar ortaya çıkabileceğinden, komiserin muhasebe kayıtlarını ve mali verileri ayrıca doğrulaması önemlidir.
12. Kesin mühlet sonunda mahkemeye rapor sunulur
İİK m. 290'ın birinci fıkrası uyarınca komiser, kesin mühlet içinde konkordatonun tasdikine yönelik işlemleri tamamlayarak dosyayı raporuyla birlikte mahkemeye iade eder.
Dolayısıyla kesin mühletin sonunda temel olarak;
mali inceleme → alacakların tespiti → konkordato projesinin kesinleştirilmesi → alacaklıların değerlendirmesi → oylama → komiser raporu → mahkemenin tasdik incelemesi
şeklinde ilerleyen bir süreç söz konusudur.
SONUÇ
Kesin mühlet dönemi, konkordato sürecinin en önemli aşamalarından biridir. Bu dönemde borçlunun ticari faaliyetleri devam ederken, komiser tarafından borçlunun mali durumu ve faaliyetleri denetlenir; alacaklıların alacakları belirlenir; konkordato projesinin uygulanabilirliği değerlendirilir ve alacaklılar toplantısı için gerekli hazırlıklar yapılır.
Kesin mühletin temel amacı, borçlunun faaliyetlerinin denetim altında devam ettirilmesi, konkordato projesinin uygulanabilirliğinin ortaya konulması ve konkordatonun tasdik aşamasına hazırlanmasıdır.