KONKORDATONUN FESHİ

KONKORDATONUN KISMEN-TAMAMEN FESHİ ŞARTLARI OLUŞUMU 

Konkordato kararının tamamen feshi, konkordatonun mahkemece tasdik edilmesinden sonra, konkordato hükümlerinin bütünüyle ortadan kaldırılması sonucunu doğuran önemli bir hukuki kurumdur. Türk hukukunda temel düzenleme İİK m. 308/e hükmündedir. 

Konkordatonun tamamen feshi nedir?

Konkordatonun tasdik edilmesinden sonra, konkordato bütün alacaklılar bakımından feshedilebilir.

Burada iki farklı kurumun ayrılması gerekir:

• Konkordatonun tamamen feshi: Konkordato bütün alacaklılar bakımından ortadan kaldırılır. 
• Konkordatonun kısmen feshi: Konkordatonun yalnızca kendisine karşı ihlal edildiğini ileri süren belirli bir alacaklı bakımından feshi söz konusu olur. 

İİK m. 308/e uyarınca, “Her alacaklı, kötü niyetle sakatlanmış olan konkordatonun feshini tasdik kararını veren mahkemeden isteyebilir.” Tamamen fesih bakımından özellikle borçlunun konkordato sürecindeki kötü niyeti önem taşır.

 Tamamen fesih hangi hallerde gündeme gelir?

Konkordatonun tamamen feshi bakımından en önemli şart, konkordatonun kötü niyetle sakatlanmış olmasıdır.

Örneğin;

• konkordato projesinin hazırlanması sırasında malvarlığının gerçek durumunun gizlenmesi, 
• gerçeğe aykırı mali tablolar sunulması, 
• önemli malvarlığı unsurlarının gizlenmesi, 
• alacaklıların yanıltılması, 
• konkordato şartlarının kabulünü sağlamak amacıyla gerçeğe aykırı bilgi verilmesi, 
• borçlunun malvarlığı veya mali durumu hakkında mahkemeyi ve alacaklıları yanıltıcı davranışlarda bulunması, 

gibi durumlar somut olayın özelliklerine göre kötü niyet kapsamında değerlendirilebilir.

Ancak yalnızca konkordato projesinin başarısız olması veya borçlunun daha sonra ekonomik güçlük yaşaması, tek başına tamamen fesih için yeterli değildir.

 Tamamen fesih davasını kim açabilir?

İİK m. 308/e kapsamında her alacaklı, kötü niyetle sakatlanmış olan konkordatonun tamamen feshini isteyebilir.

Dolayısıyla davacının mutlaka konkordato projesinden belirli bir oranda ödeme alamamış olması gibi bir şart aranmaz. Esas mesele, konkordatonun kötü niyetle sakatlanıp sakatlanmadığının ortaya konulmasıdır.

Dava hangi mahkemede açılır?

Yetkili mahkeme, konkordato tasdik kararını veren mahkemedir.

Dolayısıyla tamamen fesih talebi, yeni bir konkordato yargılaması şeklinde değil, tasdik kararını veren mahkeme önünde ileri sürülür.

 Tamamen fesih ile kısmen fesih arasındaki fark

Bu ayrım uygulamada oldukça önemlidir:

Burada özellikle İİK m. 308/f'deki kısmen fesih ile İİK m. 308/e'deki tamamen fesih birbirine karıştırılmamalıdır.

 Tamamen fesih halinde ne olur?

Konkordatonun tamamen feshedilmesi, tasdik edilmiş konkordatonun koruyucu sonuçlarını ortadan kaldırır.

Bunun sonucunda, konkordato kapsamında alacaklıların alacaklarına kavuşmasını sağlayan indirim, vade ve diğer konkordato şartları bakımından önemli sonuçlar ortaya çıkar.

Ancak burada önemli bir ayrım vardır: Konkordatonun tamamen feshi otomatik olarak her durumda iflas anlamına gelmez.

Borçlunun iflasa tabi kişilerden olması ve iflas koşullarının ayrıca gerçekleşmesi hâlinde, ilgili hükümler çerçevesinde iflas süreci gündeme gelebilir.

Kötü niyet nasıl ispatlanır?

Uygulamada en önemli konu budur.

Özellikle aşağıdaki belgeler önem taşıyabilir:

• konkordato başvuru tarihindeki mali tablolar, 
• bilanço ve gelir tabloları, 
• banka hesap hareketleri, 
• ticari defter ve kayıtlar, 
• vergi beyannameleri, 
• SGK kayıtları, 
• tapu ve araç kayıtları, 
• şirket ortaklarının ve yöneticilerin malvarlığı hareketleri, 
• konkordato komiserinin raporları, 
• makul güvence raporu, 
• bağımsız denetim raporları, 
• konkordato projesi, 
• alacaklılara sunulan finansal bilgiler. 

Örneğin konkordato başvurusundan önce veya başvuru sırasında önemli bir malvarlığı unsurunun gizlendiğinin, gerçeğe aykırı mali tablo düzenlendiğinin veya alacaklıların bu bilgiler nedeniyle konkordato projesini kabul ettiğinin ortaya konulması, tamamen fesih talebi bakımından önem taşıyabilir.

Yargıtay uygulaması

Yargıtay'ın konkordatonun feshi konusundaki değerlendirmelerinde, fesih sebebinin somut ve ciddi biçimde ortaya konulması, konkordatonun hangi nedenle kötü niyetle sakatlandığının belirlenmesi ve fesih sonucunun konkordatonun bütün alacaklılara etkisi bakımından değerlendirilmesi önem taşımaktadır. Yargıtay'ın resmi karar arama sistemi üzerinden konkordatonun tamamen ve kısmen feshi konusunda kararlar taranabilir.